Poznaj Piramidę Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej

W styczniu 2016 roku Instytut Żywności i Żywienia zaktualizował dotychczasową piramidę Zdrowego Żywienia. Opublikowana piramida zyskała nową nazwę – to już nie tylko Piramida Zdrowego Żywienia, ale Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej.

Czym jest Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej?

Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej to najprostsze i najkrótsze zasady żywienia, których realizacja daje szansę na zdrowe, długie życie oraz zachowanie sprawności intelektualnej i fizycznej do późnych lat życia. Ten graficzny zapis obrazuje proporcje niezbędnych w codziennie diecie grup produktów spożywczych - im wyższe piętro piramidy tym zalecana mniejsza ilość i częstość spożywania danej grypy żywności. Wszystkie zalecenia kierowane są do osób zdrowych, w przypadku chorych najczęściej konieczne są modyfikacje przedstawionych wskazań.

Piramida 2016 – najważniejsze zmiany

Jedną z najważniejszych zmian jest umieszczenie aktywności fizycznej w nazwie i podstawie nowej piramidy. Działanie to ma na celu podkreślenie, że zdrowy styl życia to nie tylko odpowiednio zbilansowana dieta, ale też aktywność. To ona napędza metabolizm, poprawia skład ciała, samopoczucie, pomaga zdrowo rosnąć, rozwijać się i zachować sprawność.

Kolejna istotna różnica dotyczy połączenia warzyw i owoców w jedną grupę i przesunięcia ich niżej w hierarchii piramidy przed produkty zbożowe. To udział tych produktów powinien być największy w naszym jadłospisie. Eksperci żywienia poprzez tę modyfikację chcą podkreślić wysoką wartość żywieniową owoców i warzyw, zwłaszcza mając świadomość, że Polacy wciąż spożywają ich za mało. Nie przez przypadek na grafice piramidy dostrzeżemy trzykrotnie więcej warzyw niż owoców. Taka wizualizacja ma odwzorować rekomendowane proporcje spożycia – ¾ do ¼ na korzyść warzyw. Owoce, choć niezwykle cenne ze względu na witaminy, składniki mineralne i błonnik stanowią źródło cukrów prostych stąd konieczność ich ograniczenia.

Produkty zbożowe będące do tej pory podstawą piramidy zostały przesunięte piętro wyżej. Nie świadczy to jednak o ich mniejszym znaczeniu, ponieważ nadal są ważnym źródłem energii w codziennej diecie. Jeśli to możliwe powinniśmy jednak spożywać produkty z pełnego przemiału – pełnoziarniste pieczywo, makaron, kasze, czy brązowy ryż. W takiej formie zawierają więcej witamin, składników mineralnych i cennego błonnika.

Kolejność pozostałych pięter piramidy, czyli piętro produktów mlecznych, piętro mięsa, ryb, jaj i roślin strączkowych, a także dobrych tłuszczów nie została zmieniona. Wprawne oko zauważy natomiast obecność orzechów w najwyższym piętrze piramidy, które podobnie jak oleje roślinne są doskonałym źródłem dobroczynnych kwasów tłuszczowych, a o których niejednokrotnie zapominano. Dla tych grup najważniejsze nowe zalecenia to: spożycie co najmniej dwóch szklanek mleka dziennie; ograniczenie spożycia czerwonego mięsa do 0,5 kg/ tydzień przy częstszym spożywaniu ryb, nasion roślin strączkowych i jaj, a także konieczność zastępowania tłuszczów zwierzęcych roślinnymi.

Na koniec pamiętajmy o elementach, które widzimy obok piramidy. Woda w nowych zaleceniach pojawia się na poziomie warzyw i owoców, a to świadczy o jej istocie! Niestety wielu z nas wciąż zapomina o prawidłowym nawadnianiu się. Powyżej pojawia się także herbata i kawa, które również są ważnym źródłem płynów. Warto wiedzieć, że kawa zmniejsza ryzyko zgonu o 10% z powodu wszystkich chorób: układu krążenia, udarów, chorób neurologicznych, cukrzycy, infekcji. Zalecenia nowej piramidy podkreślają także konieczność zmniejszenia ilości spożywanego cukru i soli. Jako alternatywa dla soli pojawiają się przyprawy, które pomogą wydobyć smak z ulubionego dania.